Κυριακή, 28 Ιουλίου 2019

Η νομοθεσία για τα φυτεμενα δωματα στη χώρα μας



Η νομοθεσία στη χώρα μας
Στη χώρα μας, η ανάπτυξη φυτεμένων δωμάτων βρίσκεται ακόμη σε πολύ αρχικό στάδιο. Μόλις εννέα μέρες πριν την έκδοση της Κοινοτικής Οδηγίας, στις 20 Δεκεμβρίου του 2011, έγινε μία παρουσίαση από τον Αναπληρωτή Υπουργό ΠΕΚΑ Ν. Σηφουνάκη, της Υπουργικής Απόφασης για τους «Όρους, προϋποθέσεις και διαδικασία κατασκευής φυτεμένων επιφανειών σε δώματα, στέγες και υπαίθριους χώρους κτιρίων» (http://www.ypeka.gr).
 κατασκευή ημιεντατικου ταρατσόκηπου στο 11ο Γυμνασιο Καστελας(Κατασκευή Τοπιοδομη

       Με την συγκεκριμένη Υπουργική Απόφαση τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και θεσμοθετήθηκε μία πρακτική που σκοπό είχε να συμπληρώσει το κενό που υπήρχε στο ισχύον νομικό πλαίσιο. Μέχρι την ημερομηνία συζήτησης στη Βουλή για την ψήφιση του νομοσχεδίου για τις προϋποθέσεις και τους όρους κατασκευής των φυτεμένων δωμάτων, είτε δεν μπορούσαν να δημιουργηθούν φυτεμένες επιφάνειες σε δώματα, στέγες και υπαίθριους χώρους κτιρίων είτε ταλαιπωρούντανοι πολίτες στα δικαστήρια αντιμετωπίζοντας κάθε αντίδραση που έκρινε ως αυθαίρετη – άρα παράνομη – αυτήν την πρακτική (Ν.4014/2011).
Φυτεμενο δώμα αρωματικων φυτων (κατασκευή ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ) 

       Συγκεκριμένα στο άρθρο 1 καταγράφονται οι όροι και οι προϋποθέσεις κατασκευής φυτεμένων επιφανειών σε δώματα, στέγες και υπαίθριους χώρους δημοσίων ή ιδιωτικών κτιρίων.
   Τα πιο γνωστά Πρότυπα σχεδιασμού, κατασκευής και συντήρησης πράσινων δωμάτων, στα οποία θα πρέπει να υπακούουν οι πιλοτικές εφαρμογές των τεχνικών Πράσινων Δωμάτων σε δημόσια κτίρια είναι τα εξής (Cheshire & Zac,2007, ΕΣΠΑ 2011):

  • FLL – Guidelines for the Planning, Construction and Maintenance of Green Roofing – Green Roofing Guideline 
  • ASTM E2400- 06 Standard Guide for Selection, Installation and Maintenance of Plants for Green Roof Systems.
  • ASTM E2398 – 05 Standard Test Method for Water Capture and Media Retention of Geocomposite Drain Layers for Green Roof Systems.
  • CIBSE Guide L: Sustainability.

  • The GRO Green roof code – Green roof code of best practice for the UK 2011. και τέλος 
    Γυτεμενο Δωμα σε ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑστο Χαλανδρι (κατασκευη ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ)

  • Κατευθυντήριες οδηγίες φυτοτεχνικής μελέτης κατασκευής και συντήρησης φυτεμένων δωμάτων/στεγών όπως εκπονήθηκε από την Ομάδα Εργασίας για τη δημιουργία Φυτεμένων Επιφανειών (υπ’ αριθ. 2471/16.9.2010 Απόφαση Συγκρότησης /ΥΠΕΚΑ ).
     Για την κατασκευή φυτεμένων επιφανειών στα δώματα, στις στέγες και στους υπαίθριους χώρους κτιρίων που κατασκευάζονται με άδειες δόμησης, ακολουθούνται οι καθοριζόμενες διαδικασίες πληρότητας και ελέγχου του Ν.4030/2011 «Νέος τρόπος έκδοσης αδειών δόμησης, ελέγχου κατασκευών καιλοιπές διατάξεις» (Φ.Ε.Κ. 249/Α/25.11.2011).
      Για την κατασκευή φυτεμένων επιφανειών κατά την έννοια του άρθρου 1του Ν. 4014/2011 δεν απαιτείται οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακαςκάτι που αποτελεί «τομή» για την αποφυγή της γραφειοκρατίας. Ο ιδιοκτήτης καταθέτει στην οικεία υπηρεσία δόμησης, έγγραφη γνωστοποίηση εργασιών συνοδευόμενη από φάκελο δικαιολογητικών, που περιλαμβάνει τα παρακάτω (Ν.4014/2011):

  1. Υπεύθυνη δήλωση του ιδιοκτήτη για το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης του χώρου για την κατασκευή της φυτεμένης επιφάνειας ή συναίνεση συνιδιοκτητών εφόσον πρόκειται για κοινόχρηστο χώρο του κτιρίου. Ειδικά στην περίπτωση των δωμάτων και των χώρων, στους οποίους υπάρχει με βάση νόμιμο τίτλο δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης, την υπεύθυνη δήλωση μπορεί να υποβάλει ο δικαιούχος της χρήσης συγκύριος, χωρίς να είναι απαραίτητη η συναίνεση των υπόλοιπων συνιδιοκτητώ                                                                            3. Υπεύθυνη δήλωση του αναδόχου εκτελεστή του έργου για την ανάληψη ευθύνης ορθής υλοποίησης του έργου, σύμφωνα με την Τεχνική Έκθεση
    φυτεμενα Δωμα στην οδο Τσαμαδου (κατασκευή ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ)
page21image2482451488
3. Τεχνική Έκθεση Κατασκευής Φυτεμένης Επιφάνειας, όπως καθορίζεταιστην παράγραφο 1 του άρθρου 1 του Ν.4014/2011
4. Φωτογραφίες του κτίσματος, του περιβάλλοντος αυτού χώρου και της προς φύτευση επιφάνειας.
Για τα κτίρια της παραγράφου 1 του άρθρου 21 του Ν.4030/2011, απαιτείται σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής. Για τα κηρυγμένα διατηρητέα κτίρια ή νεότερα μνημεία, απαιτείται επιπροσθέτως η
σύμφωνη γνώμη του φορέα προστασίας τους. Επίσης, σε κάθε υπηρεσία δόμησης τηρείται ειδικό Μητρώο «Φυτεμένων Επιφανειών», που ενημερώνεται με τις κατά τα άνω υποβαλλόμενες γνωστοποιήσεις (Ν.4014/2011).
Φυτεμενο δώμα εκτατικου τυπου σε σχολικό συγκρότημα στην Νέα Σμυρνη (κατασκευή ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ)

ΝΟΚ
Σύμφωνα με το ΝΟΚ (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός, Ν.4067/2012 – ΦΕΚ 79/9-4-2012), αρθ. 2  §93) ορίζονται: «93. Φυτεμένες επιφάνειες είναι οι διαστρωμένες δομημένες επιφάνειες που έχουν φυσικό ή εμπλουτισμένο χώμα και βλάστηση ή υδάτινες επιφάνειες σε συνδυασμό μεταξύ τους.». Στην συνέχεια αναφέρονται μία σειρά από παραμέτρους που αναφέρονται στον ΝΟΚ:
§ Η επιφάνεια της προβολής των κατακόρυφων φυτεμένων τοίχων – όψεων δεν υπολογίζεται στη δόμηση, με τους παρακάτω περιορισμούς (αρθ. 11 § 6κστ): «6. Στο σ.δ. δεν προσμετρώνται: ….. κστ. Διπλά ενεργειακά κελύφη σε νέα και υπάρχοντα κτίρια ή κατασκευές για τη δημιουργία φυτεμένων τοίχων, μέγιστου πλάτους μέχρι 0,70 μ. για επιφάνεια έως 50% της συνολικής επιφάνειας των περιμετρικών όψεων του κτιρίου.»
§ Επίσης δεν προσμετρώνται στην κάλυψη κατ’ αναλογία με τα παραπάνω που αφορούν στη δόμηση (αρθ. 12 § 4γ): «4. Στον υπολογισμό της επιτρεπόμενης κάλυψης του οικοπέδου δεν προσμετρώνται οι επιφάνειες των ορθών προβολών σε οριζόντιο επίπεδο:….γ. Χώρων και κατασκευών που αναφέρονται στις περιπτώσεις ζ΄, ιγ΄, ιθ΄, κ΄, κα΄, κβ΄, κε΄, κστ΄, κη΄, της παραγράφου 6 του άρθρου 11.»
§ Στα φυτεμένα δώματα, στην περίπτωση που έχει εξαντληθεί το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος της περιοχής ισχύουν τα εξής (αρθ. 15 §1): «1. Το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος του κτιρίου ορίζεται        σε συνάρτηση με τον επιτρεπόμενο συντελεστή δόμησης της περιοχής ως εξής: για συντελεστή δόμησης έως 0,4 ύψος 10,75 μ., για συντελεστή δόμησης έως 0,8 ύψος 14,00 μ., για συντελεστή δόμησης έως 1,2 ύψος 17,25 μ., για συντελεστή δόμησης έως 1,6 ύψος 19,50 μ., για συντελεστή δόμησης έως 2,0 ύψος 22,75 μ., για συντελεστή δόμησης έως 2,4 ύψος 26,00 μ., για συντελεστή δόμησης 2,4 και άνω, το δεκαπλάσιο του επιτρεπόμενου συντελεστή με μέγιστο ύψος 32,00 μ.. Σε περιπτώσεις κατασκευής φυτεμένων δωμάτων επιφάνειας μεγαλύτερης του 50% της καθαρής επιφάνειας δώματος τα ανωτέρω μέγιστα επιτρεπόμενα ύψη προσαυξάνονται κατά 1,00 μ. και των στεγών κατά 0,40 μ. και ομοίως σε υφιστάμενα κτίρια στα οποία έχει γίνει εξάντληση ύψους περιοχής.»
Φυτεμενο δωμα εκτατικού τύπου σε σχολείο στον Υμηττό(κατασκευη ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ)

Στο ΝΟΚ (2012) υπάρχει ολόκληρο άρθρο (18) το οποίο αναφέρεται εξολοκλήρου στα φυτεμένα δώματα :
«Άρθρο 18 Φυτεμένα δώματα
1.     Η κατασκευή φυτεμένων επιφανειών στα δώματα, στις στέγες και στους υπαίθριους χώρους, νέων, νομίμως υφισταμένων κτιρίων και κτιρίων των εδαφίων δ΄, ε΄ και στ΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 23 του ν. 4014/2011, επιτρέπεται εφόσον δεν αντίκειται σε ειδικότερους όρους δόμησης που ισχύουν.
Το υπόστρωμα ανάπτυξης των φυτών με τη διαστρωμάτωση των εξειδικευμένων υλικών, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τα 40 εκ. πάνω από το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος του κτιρίου. Η βλάστηση που αναπτύσσεται επάνω σε αυτό δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τα 3,00 μ.. Το είδος της βλάστησης, το υπόστρωμα ανάπτυξης των φυτών, το σύστημα της πολυεπίπεδης διαστρωμάτωσης των εξειδικευμένων υλικών, καθώς και το αρδευτικό σύστημα, περιγράφεται σε τεχνική έκθεση, όπως ορίζεται στην παράγραφο 2.
Δεν επιτρέπεται η κατασκευή φυτεμένων επιφανειών επάνω στις απολήξεις των κλιμακοστασίων και τα φρεάτια των ανελκυστήρων.
Η κατασκευή φυτεμένων επιφανειών στα δώματα, στις στέγες και στους υπαίθριους χώρους των κτιρίων πρέπει να μην προσβάλλει την αισθητική του κτιρίου και να εναρμονίζεται με τις υπόλοιπες κατασκευές που προβλέπονται σε αυτά, βάσει του άρθρου 19 του παρόντος.
Ειδικά για τις στέγες, πρέπει η φυτεμένη επιφάνεια να ακολουθεί την κλίση τους, ώστε να μην αλλοιώνεται η μορφή του κτιρίου.
Οι φυτεμένες επιφάνειες στα δώματα, τις στέγες και τους υπαίθριους χώρους των κτιρίων δεν αίρουν την υποχρέωση της παραγράφου 2 του άρθρου 17 του παρόντος.
2. α. Νέα κτίρια:
Για την κατασκευή φυτεμένων επιφανειών στα δώματα, στις στέγες και στους υπαίθριους χώρους κτιρίων που κατασκευάζονται με άδειες δόμησης, ακολουθούνται οι καθοριζόμενες διαδικασίες πληρότητας και ελέγχου του ν. 4030/2011 «Νέος τρόπος έκδοσης αδειών δόμησης, ελέγχου κατασκευών και λοιπές διατάξεις» (Α΄249), όπως ισχύει, με την πρόσθετη υποβολή τεχνικής έκθεσης κατασκευής Φυτεμένης Επιφάνειας δώματος ή στέγης ή υπαίθριου χώρου.
Η κατασκευή της φυτεμένης επιφάνειας συσχετίζεται με τις επί μέρους μελέτες του κτιρίου.
Η ανωτέρω τεχνική έκθεση συντάσσεται σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες προδιαγραφές και κατευθυντήριες οδηγίες.
β. Υφιστάμενα κτίρια:
Για την κατασκευή φυτεμένων επιφανειών στα δώματα, στις στέγες και στους υπαίθριους χώρους υφιστάμενων κτιρίων, κατά την έννοια της παραγράφου 1,
δεν απαιτείται οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας.
Για την κατασκευή φυτεμένων επιφανειών στα κτίρια της παρ. 1 του άρθρου 21 του ν. 4030/2011 απαιτείται σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής.
Για τα κηρυγμένα διατηρητέα κτίρια ή νεώτερα μνημεία, απαιτείται επιπροσθέτως η σύμφωνη γνώμη του φορέα προστασίας τους.
Σε κάθε υπηρεσία δόμησης τηρείται ειδικό Μητρώο «Φυτεμένων Επιφανειών», που ενημερώνεται με τις κατά τα άνω υποβαλλόμενες γνωστοποιήσεις.
3. Το περιεχόμενο του φακέλου των δικαιολογητικών και οι επί μέρους προδιαγραφές σχεδίων και τεχνικής έκθεσης που υποβάλλονται στην αρμόδια υπηρεσία για την κατασκευή Φυτεμένης Επιφάνειας προσδιορίζεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.»
Φυτεμένο Δώμα εκτατικού τύπου(12 εκατοστα )  σε σχοιλείο στον Δημο Δαφνης Υμηττου(κατασκευη ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ)

Η κατασκευή φυτεμένων δωμάτων με το ΝΟΚ δίνει κάποια πλεονεκτήματα στον ιδιοκτήτη του κτιρίου (αρθ. 19  § 2α και 2γ).

«2. Πάνω από το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος της περιοχής και μέσα στο ιδεατό στερεό επιτρέπονται:
α) Σε νέα και υφιστάμενα κτίρια, χώροι κύριας χρήσης αποκλειστικής ή κοινόχρηστης, μέγιστης επιφάνειας 35 τ.μ., με προϋπόθεση τη δημιουργία φυτεμένου δώματος που καλύπτει το 80% της συνολικής επιφάνειας του δώματος και με αναλογία ένα (1) τ.μ. χώρου ανά πέντε (5) τ.μ. φύτευσης.
γ) Απολήξεις κλιμακοστασίων με στάση ανελκυστήρα στο δώμα και φρεάτων ανελκυστήρων με τις ελάχιστες αναγκαίες διαστάσεις και μέγιστο εξωτερικό ύψος 3,80 μ., από την τελικά διαμορφωμένη επιφάνεια του τελευταίου ορόφου του κτιρίου μετά την εξάντληση του συντελεστή δόμησης του οικοπέδου, εφόσον εγκαθίσταται φυτεμένο δώμα ή σύστημα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.»
Ειδικά για τα υφιστάμενα κτίρια η Υπουργική Απόφαση που έχει εκδοθεί σχετικά (απόφαση 911, 2012) αναφέρει :
«2. Υφιστάμενα κτίρια: 
Για την κατασκευή φυτεμένων επιφανειών στα δώματα, στις στέγες και στους υπαίθριους χώρους υφιστάμενων κτιρίων, κατά την έννοια του άρθρου 1, δεν απαιτείται οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας. 
Ο ιδιοκτήτης καταθέτει στην οικεία υπηρεσία δόμησης, έγγραφη γνωστοποίηση εργασιών συνοδευόμενη από φάκελο δικαιολογητικών, που περιλαμβάνει τα παρακάτω: 
α) υπεύθυνη δήλωση του ιδιοκτήτη για το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης του χώρου για την κατασκευή της φυτεμένης επιφάνειας ή συναίνεση συνιδιοκτητών εφόσον πρόκειται για κοινόχρηστο χώρο του κτιρίου. Ειδικά στην περίπτωση των δωμάτων και των χώρων, στους οποίους υπάρχει με βάση νόμιμο τίτλο δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης, την υπεύθυνη δήλωση μπορεί να υποβάλει ο δικαιούχος της χρήσης συγκύριος, χωρίς να είναι απαραίτητη η συναίνεση των υπόλοιπων συνιδιοκτητών, 
β) υπεύθυνη δήλωση του αναδόχου εκτελεστή του έργου για την ανάληψη ευθύνης ορθής υλοποίησης του έργου, σύμφωνα με την Τεχνική Έκθεση του στοιχείου δ, 
γ) τεχνική έκθεση αντοχής – στατικής επάρκειας, υπογεγραμμένη από αρμόδιο μηχανικό, 
δ) Τεχνική Έκθεση Κατασκευής Φυτεμένης Επιφάνειας, όπως καθορίζεται στην παράγραφο 1 της παρούσας, 
ε) αντίγραφο οικοδομικής αδείας ή άλλο στοιχείο, που αποδεικνύει τη δυνατότητα υπαγωγής στην παρούσα, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο του άρθρου 1 της παρούσας, 
στ) φωτογραφίες του κτίσματος, του περιβάλλοντος αυτού χώρου και της προς φύτευση επιφάνειας. 
Για τα κτίρια της παραγράφου 1 του άρθρου 21 του ν. 4030/2011, απαιτείται σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (ΣΑ). 
Για τα κηρυγμένα διατηρητέα κτίρια ή νεότερα μνημεία, απαιτείται επιπροσθέτως η σύμφωνη γνώμη του φορέα προστασίας τους.»
Σε κάθε υπηρεσία δόμησης τηρείται ειδικό Μητρώο «Φυτεμένων Επιφανειών», που ενημερώνεται με τις κατά τα άνω υποβαλλόμενες γνωστοποιήσεις.»
Φυτεμενο δωμα που στυντηρείται από την περιβαλλοντικής εκπαίδευσης του σχολείου στν Πείραια (κατασκευή ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ)

Σύμφωνα με το άρθρο 48 του Ν.4178/2013 με το οποίο τροποποιείται ο Ν.4067/21012 (ΝΟΚ) κάθε κατασκευή φυτεμένων δωμάτων και φυτεμένων επιφανειών απαιτεί τουλάχιστον  Έγκριση Εργασιών Μικρής Κλίμακας.

«Άρθρο 48. Παρ.2. Έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας, απαιτείται για τις ακόλουθες εργασίες 
σε κτίρια που υφίστανται νόμιμα:
κ. Η κατασκευή φυτεμένων δωμάτων και φυτεμένων επιφανειών.»

Όλα τα παραπάνω που αφορούν στο άρθρο 18 του ΝΟΚ καθώς και στα πλεονεκτήματα που δίνει  στον ιδιοκτήτη του κτιρίου (αρθ. 19  § 2α και 2γ), εφαρμόζονται στα εντός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου και σε νομίμως υφιστάμενους οικισμούς χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο.

Βέβαια για τα εκτός σχεδίου για τα οποία δεν ισχύουν τα άρθρα 18 και 19 του ΝΟΚ, δεν υπάρχει κάποια απαγόρευση για δημιουργία φυτεμένων δωμάτων αλλά ούτε και αναφορά σχετικά με απαλλαγή από την εφαρμογή των  προδιαγραφών και των ειδικών μελετών, καθώς η δημιουργία τους σχετίζεται άμεσα με άλλες μελέτες του κτιρίου (π.χ. στατική μελέτη, ενεργειακή μελέτη κλπ), αλλά δεν απολαμβάνουν των πλεονεκτημάτων κυρίως του άρθρου 19 § 2α και 2γ του ΝΟΚ.

Κωστας Τάτσης 
Γεωπόνος 
kt@topiodomi.gr


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου